30 Ekim 2011 Pazar

MODERN TÜRKİYE'NİN KAYNAKLARI I:TANZİMAT / HAKAN ERDEM - 23 EKİM


·        En başta Osmanlı'nın "Dağılma Dönemi" diye anlatılan dönem bir dağılma dönemi değildir, toparlanma dönemidir.
·        Vaka-i Hayriye'nin hiç bir yerinde bir hayır yok. İstanbul'un ortasında 6.000 Yeniçeri katlediliyor.
·        Yeniçerilerin öldürülmesinin nedeni Yeniçerilerin değil, onlardan seçilmiş askerlerden oluşan Eşkinci Ocağının isyan etmesidir.
·        II. Mahmut Osmanlı'da kendisine bağlı olan toprakları feth etmeye çıkmış ve devleti merkezden yönetmeye çalışan ilk "diktatör"dür.
·        Koca Hüsrev Mehmet Paşa, II.Mahmut öldüğünde ilk hükümet darbesini yaparak kendisini sadrazam olarak atamıştır.
·        Tanzimat Fer. ile Padişah, meşrutiyet olmadan kendisini sınırladı. Tanzimat ile bürokratlar kendilerini koruma altına almıştır.
·        Padişah yemin ettiğinden ve söz verdiğinden Tanzimat Fermanı bir sözleşme gibidir. Abdülmecit de bu sözüne uymuştur.
·         Islahat Fermanı ise Müslüman ve Gayri Müslim eşitliği açısından önemlidir. Cumhuriyet Dönemi'nde laiklik tepeden inmemiştir.
·        Bu dönemde ilk kez Osmanlı milleti kavramı ve vatandaşlık kavramı ortaya çıkmıştır.
·        Paris Antlaşmasında Abdülmecit ilk kez Türkistan adını kullanmıştır.
·        Anayasa Mahkemesi hariç bütün devlet kurumları bu dönemde kurulmuştur. Dağılma değil, "modern devletin" kurulma dönemidir.
·        Osmanlı'da en erken gelişen milliyetçilik bahsedildiği gibi diğerleri değil, Türk milliyetçiliğidir.
·        Osmanlı'da "Devşirme-Türk" çekişmesi 20.yy'da kendisi milliyetçi olan tarihçilerin geriye dönerek yaptığı bir çıkarımdır.
·        Cumhuriyet Dönemi'nin Tanzimat'a ilişkin "Çok ulusluluğu denediler, beceremediler." türü eleştirisi doğru değildir.
·        Osmanlı Devleti "hasta adam" olarak devrilmemiştir. Savaşa girerek sona ermiştir. Şüphesiz sağlam adam da kurşunla ölebilir. 
·        Aklımda kalan en belirgin nokta şu: Tanzimat Dön. bir "dağılma" dönemi değil, "modern devletin" kurulma dönemidir.

 Oğuzhan ZEKİOĞLU

1 yorum:

  1. Konu basliklari sıralanmış gibi duruyor. Biraz daha detaylı olsa katılamayanlar için daha faydalı olabilirdi.yine de emeğe saygı teşekkürler paylaşım için...

    YanıtlaSil